E-Ticaret Hakkında Bilmeniz Gerekenler – Bölüm 1

Değerli Okuyucular,

Şu sıralar sıklıkla sorulan ”E-Ticaret yapmak istiyorum. Nasıl olacak, Ne yapmalıyım, Nereden başlamalıyım?” vb. gibi sorulara -edindiğim mütevazı deneyimlere dayanarak- verdiğim yanıtları sizlerle paylaşmak istiyorum.

Neden?

  • Soru ve cevaplarla uzayıp giden diyaloglar,
  • Müşterilere yöneltilen –ama çoğu anlaşılamayan, hatta zaman zaman benim bile anlamakta güçlük çektiğim- teknik veya yarı teknik jargonlu anlatımlar,
  • Nasıl değerlendirme yapılacağının bilinmemesi,
  • Bağlantılı olarak seçme sürecinin zorluğu,
  • Sorumluluğu müşteriye yüklenen karar aşamaları,
  • Yaşanan kötü tecrübeler,
  • vb gibi…

İşte tüm bu nedenlerden dolayı E-Ticaret konusu müşteri tarafında son derece zor ve karmaşık bir süreç olarak algılanıyor. Daha işin başındayken içinden çıkılmaz bir boyuta ulaşılabiliyor.

Konunun sıkıcı ve korkutucu olmaktan çıkması adına tüm bu zorlu süreci yazı üzerinde bölümlere ayırmaya çalıştım.

Bu bir başlangıç dokümanı olduğu için –zorunlu olarak kullandığım olmazsa olmaz teknik kelimeler hariç– mümkün olduğu kadar kolay ve anlaşılabilir olmasına dikkat ettim.

Umarım başlangıç aşamasında doğru kararı vermenize yardımcı olabilirim…

1.Bölüm – Altyapı Seçimi

Seçenekler temelde şu şekilde;

  1. Hazır E-Ticaret Paketi kullanmak,
  2. Open Source (Açık Kaynak Kodlu) bir yazılım paketi kullanmak,
  3. Yazılım geliştirme işini outsource etmek,
  4. Bir ekip kurarak yazılımı inhouse geliştirmek.

Şimdi seçenekleri tek tek açalım;

1. Hazır E-Ticaret Paketi kullanmak

Alternatifleriniz son derece zengin diyebilirim. Ayrıca E-Ticaret paket çözümleri üreten yazılım firmaları arasına her geçen gün yenileri ekleniyor. Sektör adına heyecan verici gelişmeler bunlar.  Peki, bu kadar firma alternatifi varken nasıl karar vereceksiniz?

Hemen başlayalım… Google’ladığımızda çıkan ilk sayfa sonuçları şöyle. (Alfabetik olarak)

Öncelikle kendimize basit bir tablo hazırlayalım. Tablonun sol kolonuna internet üzerinden ulaşabileceğimiz tüm firmalarının isimlerini ve web adreslerini yazalım.

Yapacağınız işin niteliğini bilmeden değerlendirmek belki yanlış olacak ama dikkat etmemiz gereken en önemli noktalar şimdilik;

Web Alanı (Dikkat: Sınırsız diye bir şey yok!), Trafik Kullanım Limitleri (Özellikle dikkat!), Ödeme Altyapısı Desteği, Teknik Destek seviyeleri, Tasarım Desteği/Seçenekleri, SSL Sertifikası, Arama Motoru Optimizasyonu, Fiyatlama ve Ödeme Seçenekleri olsun…

Tablomuzun sağ kolonlarına ise bu başlıkları yazalım.

Akabinde firmaların web sayfalarında sunduğu paket çeşitleri ve değerlerini tablomuza yazarak çıkan sonuçları karşılaştıralım. Böylelikle ilk karşılaştırma tablomuzu hazırlamış olduk.

Dikkat edilmesi gerekenler;

  • Demo imkânı sağlayan firmalardan mutlaka demo talebinde bulunun. Neyi aldığınızı/kiraladığınızı görmeden kesinlikle yatırım yapmayın. Demo imkânı tablomuzda ilgili firma için artı bir değer olmalı.
  • Pazarlama faaliyetleri/geri dönüşleri genelde son derece hızlı olur ama satış sonrası bence çok daha önemli. Demo hesabınızı açtıktan sonra kafanıza takılanları sormaktan/yazmaktan çekinmeyin. Böylelikle firmanın teknik destek kalitesini net bir şekilde görebileceksiniz. Firmanın satış sonrası performansı tablomuzda ikinci artı değer olmalı.
  • Firmanın referanslarını inceleyin. Bu paketleri kullanarak kim neler yapmış detaylıca inceleyin. Sadece sitede yazılı olan yorumlara bağlı kalmayın. Google’layın. Gerekiyorsa referanslarla iletişime geçerek ilgili firmayı değerlendirmesini isteyin. Memnuniyetini sorgulayın. İşte tablomuzda üçüncü artı değer.
  • Yazılımı satın almadığınızı sadece kiraladığınızı unutmayın. Yenileme ücretlerinin tablonuzda mutlaka yeri olmalı.
  • Yatırımı yaparak sitenizi açtıktan sonra mutlaka ekstra talepleriniz olacak. Mesela özel bir tasarım istediğinizde fiyatlamaları nasıl? Bu eklentiler ve fiyatları tablomuzda mutlaka yer almalı. Ayrıca başlangıçta ön göremediğiniz (veya fark edemediğiniz) zaman içerisinde ihtiyaç duyacağınız ek kaynak talepleriniz olacaktır. (Trafik konusuna dikkat!) Firmanın bu taleplere yaklaşımı ve fiyatlamaları nasıl? Dördüncü artı değerimiz de burada.

Bu önerilerimi dikkate alarak bahsettiğim düzeyde basit bir tablo oluşturduğunuzda karar vermenin aslında zor olmadığını fark edeceksiniz. Resim net bir şekilde ortaya çıkacaktır.

2. Open Source (Açık Kaynak Kodlu) bir yazılım paketi kullanmak

Dünya çapında kendini ispatlamış yüzlerce yazılım mevcut. En belli başlıları ise şunlar;

Türkiye’de ismini zikretmek istemediğim fakat hepimizin son derece yakından tanıdığı birçok internet markası bu platformları kullanarak işlerini yönetiyorlar. (Tabi sağlam ekipler ve danışmanlarla)

Dikkat edilmesi gerekenler;

  • Öncelikle şunu belirtmeliyim ki teknik bilginiz ortalama ve üzeri değilse bu seçeneği elemelisiniz.
  • Open Source çözümü tercih ettiğinizde Hosting (barındırma), SSL Sertifikası, Yazılım ve Veritabanı güvenliği, bakımı, yedeklemesi, ödeme altyapısı seçimi ve entegrasyonu ve bunun gibi birçok kritik işten siz sorumlu olacaksınız. Bunu unutmayın…
  • Ücretsiz diye başladığınız bu serüven irili ufaklı ödemeler yaptıkça ciddi bir maliyet yaratmaya başlayacaktır. (Sunucu giderleri, ssl, tasarım ihtiyacı, yazılım ihtiyaçları, modüller, eklentiler vb. gibi…)
  • Ve fakat teknik bilginize güveniyorsanız ve/veya yanınızda güçlü bir danışman varsa doğru çözümü bulmuş olabilirsiniz.

1.Maddede belirttiğim tarzda bir karşılaştırma tablosu hazırladığınızda bu çözümler arasında tercih yapmanız daha da kolaylaşacaktır.

3. Yazılım geliştirme işini outsource etmek

Bir yazılım firmasıyla anlaşarak size/işinize özel bir E-Ticaret yazılımı hazırlatabilirsiniz. Yapacağınız anlaşmanın kapsamına göre yazılımınızın tüm mülkiyeti sizde olabilir. Avantajları olduğu kadar dezavantajları da var.

Dikkat edilmesi gerekenler;

  • Aslında Open Source olan bir yazılım çözümü profesyonelce düzenlenerek size yeni bir yazılımmış gibi pazarlanabilir. Dikkatli olmanızı öneririm.
  • 1. ve 2. Maddede belirttiğim çözümlere göre çok daha yüksek maliyetlerle karşılaşma olasılığınız mevcut.
  • Hizmet aldığınız firma beklentilerinizi karşılayabilecek donanıma sahip mi? Sektör ve buna bağlı dinamikler hızla gelişiyor.  Firma bu değişime ayak uydurabiliyor mu? Uydurabilecek mi?
  • Eğer yukarıdaki hususlarda kendinize sağlama aldığınızı düşünüyorsanız (eğer bütçenizde buna elveriyorsa) doğru çözümü buldunuz demektir.

4.       Bir ekip kurarak yazılımı inhouse geliştirmek

Firmanızda (minimum) bir proje yöneticisi, analist, yazılımcı, grafiker, veritabanı yöneticisi (Veya hepsini yapabilen, daha doğrusu yapabileceğini söyleyen bir webmaster) istihdam ettirdiğinizde

  • Eğer şansınız varsa 1. Madde,
  • Düşük ihtimal 2. Madde
  • Kısmen/Tartışmalı 3. Madde

Çözümlerine benzer bir modeli daha uzun zamanda, daha yüksek maliyetle elde edebilme olasılığınız var demektir.

Bu konuda şöyle bir örnek verebilirim;

  • Türkiye’nin önde gelen FMCG markalarından birisi için 3 kişilik bir ekip kuruldu.
  • Proje tam 1,5 sene sürdü.
  • Son derece başarılı bir yazılım geliştirildi, dönemine göre baktığımda gerçekten çok başarılı bir işti.
  • Tüm süreçler başarıyla tamamlandı.
  • Production’dan 3 gün önce proje ekibinin lideri ve kıdemli yazılım mühendisine gayet net bir şekilde “artık sizinle işimiz kalmadı”  dendi. İşten çıkarıldılar.
  • Ertesi gün yazılımı çalıştırmayı denediklerinde çok önemli bir şeyi fark ettiler,
  • Burasını siz doldurun… J

Tabi bu çok müstesna bir örnek.  Çok başarılı işlerde yapılıyor, örneklerini gözlemliyoruz. Ama ilginizi çektiyse 2. Ve 4. Madde karışımı projeler doğru çözüm olabilir.

Yazının devamında görüşmek üzere,

Sevgilerimle,
Yahya Ekinci

E-Ticaret Hakkında Bilmeniz Gerekenler – Bölüm 1” için bir yorum

  1. Geri bildirim: E-Ticarette Güven Damgası | Yahya Ekinci

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir